|
|
Hier bent u in de site: Andere pagina's over kruiden:
[Inleiding][Een behandeling][Werking][Formules][Voeding][Geschiedenis][Westerse geneesmiddelen][Vragen]
|
|
|
Hier bent u in de site: Andere pagina's over kruiden:
[Inleiding][Een behandeling][Werking][Formules][Voeding][Geschiedenis][Westerse geneesmiddelen][Vragen]
|
Er zijn verschillende manieren om de vraag: "hoe werken kruiden?" te beantwoorden. De belangrijkste zijn volgens mij:
Verwarring tussen deze twee verschillende manieren om de vraag te beantwoorden ligt altijd op de loer. Een probleem is bijvoorbeeld, dat voor een materialistische verklaring "bewijzen" over de werking van kruiden doorgaans alleen worden geaccepteerd als er een chemisch werkingsmechanisme bijgeleverd wordt. Dat moet er dan ongeveer zó uitzien: het kruid bevat stofje x. van stofje x is bekend dat het op receptor y aangrijpt, waardoor stofje z in zijn werking wordt geremd (of gestimuleerd). van stofje z is bekend dat het verschijnsel xyz veroorzaakt; aangezien dat zo is, is aannemelijk gemaakt dat stofje x een invloed heeft op verschijnsel xyz. Een volgende stap is dan doorgaans, om het stofje als dè werkzame stof te beschouwen.
Omgekeerd vinden mensen die werken met Chinese kruiden het vaak onzin om zich bezig te houden met "stofjes", want daar heb je niets aan wanneer je een formule baseert op de beschrijving van de energetische werking. Ik moet zeggen, dat ik me doorgaans meer thuisvoel in dit "kamp". Hieronder geef ik daarom informatie over een aantal aspecten van Chinese kruiden die samen een indruk geven van de energetische werking van kruiden.
Een beschrijving van een Chinees kruid ziet er doorgaans als volgt uit:
Onder "temperatuur" wordt verstaan: het effect wat het kruid heeft op het lichaam. Een heet kruid zal het lichaam dus verhitten (bekende voorbeelden zijn kaneel en sambal), een warm kruid zal het lichaam verwarmen (bijvoorbeeld verse gember, uien, maar ook een groente als pompoen of venkel is verwarmend), een neutraal kruid zal geen merkbaar verschil geven (aardappelen, brood), een koel kruid zal het lichaam verkoelen (bijv. pepermunt), en een koud kruid zal het lichaam sterk afkoelen (bijv. bamboescheuten, rabarberwortel). Temperatuur is dus niet hetzelfde als de temperatuur die het kruid heeft: sambal uit de diepvries is nog steeds heet! Wel kan door bijvoorbeeld koken, stomen of bakken de temperatuur worden veranderd.
Ook de smaak van een kruid is niet per se de smaak die het in de mond heeft. Vaak wel: gember is scherp, kaneel is zoet en scherp, zoethout is zoet. In de loop van de eeuwen is men echter ook de smaak gaan beschouwen als een indicatie van de werking, en heeft men dit soms ook omgekeerd: als een kruid een bepaalde werking heeft, heeft het dús die smaak.
De eigenschappen "smaak" en "temperatuur" geven gecombineerd al een vrij gedetailleerd beeld van de werking van een kruid. Zo worden koele, scherpe kruiden vaak gebruikt om de oppervlakte te bevrijden als er Hitte symptomen zijn aan de oppervlakte. Warme, zoete kruiden worden vaak gebruikt om Qi of Bloed te voeden, etc. Naarmate je meer ervaring krijgt met de eigenschappen van de kruiden wordt het met deze kennis ook makkelijker om formules aan te passen. Als je een kruid met een bepaalde smaak en een koele energie wilt gebruiken, maar in de formule die het best lijkt te passen in een bepaalde situatie zit een kruid met die smaak maar een warme energie, dan kun je dat kruid vervangen door een ander kruid met de juiste combinatie.
Eén van de dingen die mensen ook echt kunnen ervaren aan kruiden is de richting die ze "hebben". Sommige kruiden hebben een sterk naar beneden gerichte werking. Veel mineralen hebben dat bijvoorbeeld. Als je die kruiden gebruikt kan het zijn dat je echt voelt dat ze je naar de aarde duwen of trekken. Andersom kan ook. Sommige kruiden kunnen je het gevoel geven dat alles omhoog gaat. Erg prettig als het tot dan toe leek alsof alles ingezakt was.
Kruiden die naar buiten gericht zijn kunnen bij mensen vaak de ervaring oproepen, opener te zijn, minder vast te houden, ruimte te krijgen. Kruiden die naar binnen gericht zijn kunnen daarentegen de ervaring oproepen, meer in je lijf te zitten zonder alles meteen kwijt te raken.
Natuurlijk hoeven deze ervaringen niet per se prettig te zijn. Soms zijn kruiden met een omhoog gerichte werking niet geschikt: bijvoorbeeld als er voornamelijk energie in het hoofd opgehoopt zit. Of tijdens de zwangerschap zijn kruiden met een naar beneden gerichte werking verboden, omdat ze vroegtijdig de bevalling op gang kunnen brengen.
begin van paginaIeder kruid heeft zijn voorkeur voor één of meerdere organen of meridianen. Zo is bijvoorbeeld in de categorie koel en scherp (koele oppervlakte bevrijdende kruiden) het kruid Bo He (pepermunt) gericht op de Lever, terwijl het kruid Chai Hu (Radix Bupleuri) meer gericht is op Galblaas en "Driewarmer". Dit betekent dat, afhankelijk van de klachten en het disharmonisch patroon het éne of het andere kruid meer geschikt is. (Deze kruiden worden in een veelgebruikte formule, Xiao Yao San overigens allebei gebruikt, omdat ze elkaar ook goed aanvullen.)
De specifieke werking completeert de energetische vingerafdruk van een kruid. Doorgaans volgt die werking al uit de voorgaande eigenschappen (temperatuur, smaak, richting en gerichtheid), maar hier wordt die gevolgtrekking ook concreet gemaakt.
Doorgaans bevat een kruidenformule tussen de 5 en 15 verschillende kruiden, die elk hun eigen functie in de formule hebben. Bepaalde kruiden hebben de hoofdfunctie (de "keizer"), andere ondersteunen die kruiden daarin, weer andere geven de richting aan (de "boodschapper"), of ze harmoniseren de formule om te zorgen dat de andere kruiden goed samenwerken.
Informatie over verschillende kruidenformules, waarin ook de kwaliteiten van de verschillende kruiden en hun manier van samenwerking worden besproken vind je hier.
begin van paginacopyright: Koos van Kooten, Utrecht, 2003
Overname alleen na toestemming, ongewijzigd en met bronvermelding, inclusief "link"!
